Innhald

• Nokre tips for eit godt resultat når du syr med maskin
• Saumtypar – rettsaum og sikksakksaum
• Stinglengd
• Stingbreidd (sikksakk)
• Dimensjonar på maskinnåler
• Sytråd
• Trådspenning
• Reparasjonar med symaskin eller for hand

Reparasjon av friluftslivsutstyr stiller for det meste ingen store krav til symaskin, dei fleste hushaldsmaskiner fungerer fint. Klede, telt og anna utstyr som vi bruker på tur, er stort sett laga av tynne og lettare materiale som ei vanleg symaskin fint kjem seg gjennom. Har symaskina di rettsaum og sikksakksaum, har du alt du treng til reparasjon.

Nokre tips for eit godt resultat når du syr med maskin

Saumtypar – rettsaum og sikksakksaum

Til reparasjon av klede og utstyr treng du berre å kjenne to saumtypar: rettsaum og sikksakksaum.

• Rettsaum – den sterkaste og mest brukte saumen
• Den einaste staden der rettsaum ikkje kan brukast, er i saumar som må strekkje seg, til dømes i tettsitjande plagg som ullundertøy.
• Sikksakksaum – mindre slitesterk sidan meir av tråden er eksponert mellom kvart sting
• Den diagonale avstanden mellom stinga gjer at denne saumtypen gir stoffet høve til å strekkje seg. Derfor blir sikksakksaum brukt i stretchstoff.
• Saumen kan justerast i breidda, så det er òg kjekt å bruke han for å dekkje til hòl.

Stinglengd

På alle symaskiner er det eit lite hjul for å justere lengda mellom kvart sting. Hovudprinsippet er at tynnare stoff treng fleire sting enn tjukkare og sterkare stoff.

• 1,5–2,5 – tynnare tekstilar, som tynt ytterstoff på tynne dunjakker
• 2,5–4 – tjukkare tekstilar, som bomulls- og polyesterblandingar
• 0 (mating for hand) – du må sjølv bevege stoffet gjennom for å bestemme avstanden. Kjekt når du skal tette hòl.

Stingbreidd (sikksakk)

Korleis du justerer hjulet for stingbreidda på sikksakksaum, er litt ulikt frå maskin til maskin. Nokre har det innebygd i hjulet der du vel saumtype, ofte frå B (smalast) til C (breiast). Andre maskiner har sitt eige hjul med tal som justerer breidda.

Dimensjonar på maskinnåler

Sytråd

Det finst mange ulike typar fibrar – naturlege og kunstige. Kunstige fibrar er dei sterkaste om du tenkjer på sytråd i same gram per meter. Det betyr ikkje at naturleg tråd ikkje er brukbar, men at du ofte må litt opp i tjukkleik for å få same styrke på tråden.

Les meir om ulike fibrar: 🐑Materialvalg .

Trådspenning

På alle symaskiner kan du stille inn spenninga på overtråden. Trådspenninga regulerer kor mykje tråd som blir brukt på kvart sting. Ved høg trådspenning vil saumen vere strammare: Du får mindre sytråd per sting. Er spenninga låg, er saumen lausare, fordi vi får meir tråd per sting.

Trådspenninga må stillast inn etter tjukkleiken på sytråden du har valt å sy med, og stoffet du syr på.

Stretch, netting og tynne stoff: Ser du at stoffet rynkar, eller at det er laus tråd på oppsida eller nedsida av stoffet: Slakk eller stram litt på trådspenninga og hald fram på saumen. Dersom det ikkje hjelper: Sjekk om du har trædd sytråden rett gjennom symaskina, både under- og overtråden.

Reparasjonar med symaskin eller for hand

Sy hull og rifter

👕

Sy hull og rifter

Rift i myggnetting

⛺

Rift i myggnetting

Bytte frontglidelåsen på jakker

🧥

Bytte frontglidelåsen på jakker

Sy fast en løs glidelåsspiral

🧵

Sy fast en løs glidelåsspiral

Rift i skrittet på buksen

👖

Rift i skrittet på buksen

Sy igjen en søm som har røket

🧵

Sy igjen en søm som har røket

Tekst:

• Lars Peters, Snuitide (2022)