Hovudskadar (nynorsk)

Hovudskadar kan typisk oppstå ved steinsprang eller fallulukker i fjellet. Dei kan òg skje ved stupeulukker og i trafikkulukker.

Alvorsgrada kan variere frå ei lita bløding frå eit overflatisk skrubbsår til livstruande indre bløding. Dette er det du bør tenkje på dersom ein i turfølgjet har skadd hovudet:

Dersom den skadde er vaken:

• Hugs førstehjelpstriangelet: pust – bløding – varme.
• Spør om den skadde kan hugse kva som skjedde.
• Undersøk om den skadde har vore bevisstlaus, og i så fall kor lenge.

Dersom den skadde har sår i hovudbotnen, bør dette reinsast og bandasjerast. Dette gjeld uavhengig av om såret framleis blør eller ikkje.

Teikn på alvorleg hovudskade er

• at den skadde er bevisstlaus eller har vore bevisstlaus i fleire minutt
• at den skadde har vore bevisstlaus, har vakna opp igjen og seinare får redusert bevisstheit
• at den skadde har aukande hovudpine
• at du finn eit ope sår i hovudbotnen
• at du kjenner brot eller deformitet i hovudskallen
• at det kjem blod eller væske frå øyra, nasen eller munnen til den skadde
• at den skadde ser dobbelt eller uskarpt
• at den skadde har blåmerke rundt auga og bak øyra
• at den skadde har ustø gonge

(Kjelde: Fauske & Bruland, 2019, s. 60–62)

Dersom den skadde ikkje er vaken, hugs:

1. Vi sjekkar at den skadde pustar.
2. Vi undersøkjer om den skadde har blødingar.
3. Vi sørgjer for å forhindre varmetap.

Og vi sørgjer for å varsle 113.

Hugs at personar som er bevisstlause, men pustar normalt, skal liggje i sideleie om mogleg.